ظروطي كؤمؤنيستي ئينتةرناسيوناليست (ظ ك ئي) لةسالّي 1978وة هةية.
بلآوكراوةي مةركةزيمان هةية كة بةزمانةكاني فةىةنسي، ئةلّةماني، ئينظليزي، عةرةبي، ئيسطاني، هةنظاري، كوردي،طؤرتوغالي بلآويان ئةكةينةوة. هةروةها نووسراويشمان هةية بة زمانةكاني يؤناني،فارسي،ىووسي، سصرب ــــ كروات،توركي.
ظروطةكةمان هيض بنةمايةكي نةتةوةيي ني ية. بةهيض وولآتصكةوة نةبةستراوةتةوة و سةر بة مصووي هيض نةتةوةيةكيش ني ية.
خالّي دةستطصكردنةكةي سةنتىالّيزمي دةستةيةك لة خةباتظصىان بوو كة لة قاىة جياوازةكانةوة هاتبوون، بةزمانة جياوازةكان ئةدوان، ضةندين ئةزمووني خةبات و كاريظةري كةوتني ئةو خةباتانةيان هةبوو، وويستي ئةوةيان هةبوو كة برةو بة ضالاكي هاوبةشي خةبات و سةنتىاليكردنةوةي بدةن طصكةوة بةشصوةيةكي جيهاني.
بةطصي ناوةىؤكي سياسي هاوبةشي خؤداطضىينةكانمان(ىةطضة)،ئيتر ئصمة ئةوةمان هةلّبارد كة ووتوووصوو مجادةلةكانمان بخةينة ضوارضصوةي طصكهاتةيةكي هاوبةشي ىصكخراوةييةوةو خؤمان بناسصنين وةك " ظروطي كؤمؤنيستي ئينتةرناسيوناليست".
"ئينتةرناسيوناليست"- بةباشي بةئاظا لةوةي كة ئةم زاراوةية زيادةية كاتصك كة بةكارئةهصنرصت لةظةلّ زاراوةي "كؤمؤنيزم" دا، ئصمة طصناسةي خؤمان ئةكةين وةك "ئينتةرناسيوناليستةكان" بةر لةهةموو شتصك بؤ طصداظرتن لةسة ئةوةي كة كؤمؤنيزم، هةر لة ىةضةلّةكيةوةو وةكو بزووتنةوةيةك، بةدةربووة لة وولآت و نةتةوةو خةباتي نةتةوةيي. ئةوة نيشان ئةدات كة ظروطةكةمان بةىاستةوخؤيي لةسةر ئاستصكي ئينتةرناسيوناليست ىصكخرا. ئصمة نةهاتين لةطصشا ظروطةكةمان وةك " طارتصكي نةتةوةيي" طصكبهصنين و ئينجا بصين خؤمان ئاوالّة بكةين بؤ " ئينتةرناسيوناليزم".بةىاستةوخؤيي دةستمانكرد بة ئامادةكردني ئؤرظانصكي سةنتىال، بصظومان ظؤىيني بؤ زمانة جياوازةكان، كة هةميشة سةرظةرمي بةرةوةندية ظشتييةكاني بزووتنةوةكةية، هةميشة طصدائةظرصت لةسةر هاوىةظةزي(هؤمؤجيونيتي)بارودؤخةكاني ضةوساندنةوةي طىؤليتاريا لة هةموو جيهاندا و هةميشة ئةوة ئةخاتة ىوو كة ئةو بارودؤخانة هاوبةشن تيايدا: واقيعي سةرمايةو بةو طصيةش هيني طىؤليتاريا و بارودؤخي بةئةنجام ظةيشتني كؤمؤنيزم.
بةئاستصكي تريش، زاراوةي "ئينتةرناسيوناليست"بوواري ئةوةمان ئةداتص كة خؤمان جياكةينةوة لة ضةندين دة - شؤىشظصىي جؤراوجؤر كة خؤيان وةك كؤمؤنيست داطؤشيوة( ستالينيةكان، تروتسكيةكان، ماويةكان، بؤرديظيةكان...) و بةكةم يان زؤر بصشةرميةوة طشتيواني لةم يان لةو ناوبراو بة نةتةوةي شؤىشظصى دةكةن، ىصظة بة ئايديؤلؤجي زالّ ئةدةن بؤ قؤستنةوةي (ئةمةلظامكردني) كؤمؤنيزم بة بؤياخكردني سووري سةرمايةداري لة ناوبراو بة "وولآتة كؤمؤنيستةكان"دا...
"كؤمؤنيستي"- هةر لة كؤنةوة،هةموو دةستة بؤرجوازيةكان( ثصرساييةكان، فاشيستةكان، كؤماريةكان، ستالينيةكان، ليبرالّةكان...)بة دىندانةيي لةو تارمايية ئةدةن كة بصووضان تةنظي بة سةرمايةداري جيهاني هةلّضنيوة: كؤمؤنيزم. هةرضؤنصك بصت، شؤىشظصىةكان( ظروطةكةي ئةم سةردةمةي ئصمةش هةروةكو ئةواني تر)هةرظيز بواري ئةوةيان بةخؤيان نةداوة كة بكةونة صر كاريظةري ئةو لاشاوة لة سووكايةتي و تةزويركردني بةردةوام كة بةدرصايي مصوو هةلّئةبةسترصت دي كؤمؤنيزم.كؤمؤنيزم ــــ كؤمؤنيتي مرؤيي، بوونصكي بةكؤمةك، كؤمةلّظاي بص ضين ـــ ئصستاش هةر ئةو ىؤشنايية، ئةو ئايندةية(طصرسطصكتيثة)ية، كة خةباتي سةربةرزانةي بؤ دةكةين.ئةوة هةر وةكو كؤمؤنيستة كة بةرةنظاري كارةساتي سةرمايةداري ئةبينةوة، بةرةنظاري ديكتاتؤريةتي قازانج و طارة ئةوةستين، بةرةنظاري داتةكاندني بصووضاني باري يانمان ئةبينةوة، بةئاشكراو بة ىووني داواي لةناوبردني ئةم جيهانة مردووة ئةكةين، لةناوبردني خاوةندارصتي تايبةتي، لةناوبردني دةولّةت، لةناوبردني ضةوساندنةوي مرؤث بؤ مرؤث.ئصمة لةطالّ هاوىصكانماندا بةدرصايي مصوو وة لةسةرتاطاي جيهاندا،جارصكي تر طصويست بووني كؤمةلّظاي بص ضين، بص طارة، بص ئيش،كة بةسةربردني ئازادانةي كات و بيركردنةوة تيايدا ئةبصتة تاكة زةمينةي طصكهات و بؤ ضالاكي مرؤييانةي بةردار، ىادةظةيةنينةوة.
"ظروطي"- بةطصكهصناني ظروطصك، جارصكي تر ئصمة ويستي مصوويي طىؤليتاريا شؤىشظصىةكان دةرئةبىينةوة بؤ ىصكخستني خؤيان وةك هصزصك، بؤ سةنترالّي كردنةوةي خؤيان وةك حيزب. كة ئصمة بانظصشةي ئةوة ناكةين كة حيزبصكين، ئةوة لةبةر ئةوةية ئةزانين كة طصكهصناني ىاستةقينة لة ضيندا( هةربةو طص ية لة حيزبدا) طشت نابةستصت بةهيض بةشانازي خؤىاظةياندنصكةوة، بةلّكو طشت ئةبةستصت بة هةنظاوصكي ماديانةي نةوعي لة بةربةرةكانصي كؤمةلآيةتيدا د بة سةرماية، بةدةولّةت، بة بؤرجوازيةت. بةو شصوةية ئصمة خؤمان دائةنصين وةك كؤمةلّةيةك لة بزووتنةوةي كؤمؤنيستي، خةبات ئةكةين بؤ ئةوةي هةبين وةك كاكلّةيةكي ئينتةرناسيوناليستي سةنتراليزمي طىؤليتاريا و ، بةو طص ية، بةشداري بكةين لة تصكؤشاني كةمايةتي طصشةوادا بؤ سةنترالّي كردنةوةي ئةو كؤمؤنيتية لة خةبات كة هةية لةسةر ئاستي جيهان.
هةروةها جظة لة سةنتىالّيكردنةوةي موناقةشاتة ئينتةرناسيوناليستيةكاني 1917-1923، ظؤثارةكةمان خةبات ئةكات د بة هةموو ئايديؤلؤجيةكان و هةلّوصست وةرئةظرصت لةسةر ضةندين بابةت: ىةخنةي زانست،ئيش،ئابووري،فةلسةفة، نووسراوةكاني دي دةولّةت، بةرهةم هصنانةوةي نووسراوة مصووييةكاني ضينةكةمان("بيرةوةريةكاني ضينةكةمان")،ئةونووسراوانةي كة سةرظةرمي واقيع و ىووداوةكاني حالّي حازرن، سةبارةت بة موجادةلة مصووييةكان...
ظوماني تياني ية، كة شيكردنةوةي ياني ظروطةكةمان ئالصرةدا بةهيض شصوةيةك لة توانادا ني ية،نةك تةنيا كاكلّةي ئةو وانانةي لة مصووة فصري بووين لصرةدا وةسف ناكرصت بةلّكو تةنانةت ناوةىؤكي بؤضوون و هةلّوصستةكانيشمان(طؤزةيشن)ناكرصت.لةظةلّ ئةوةشدا ظؤثارةكةمان، نووسراوةكانمان، بةياناتةكانمان... زؤر بةباشي ئةوة شيئةكاتةوة كة ضؤن:
هةروةها لةطالّ ظؤثارة سةنترالّيةكةماندا كة بةشصوةيةكي دةوري بةرهةمي دصنين، لة سالّي 1989دا هةستاين بة بلآوكردنةوةي "تصزة طىؤظرامية ئاراستةدةرةكان"مان بة زمانةكاني ئيسطاني و فةىةنسي و عةرةبي، بةرظة ئينظليزيةكةي لة سالّي 1999دا دةرضوو.ئةم تصزانة هةولّدانصكن بؤ يةكخستني ئةو موناقةشاتة ئينتةرناسيوناليستي و ىةخنة كؤمؤنيستيانةي كة هةر لة سةرةتاي سةرهةلّدانمانةوة بةردةوامين لةسةري.بةم كارةمان ئصمة نةمان وويستووة كة بةشان وبالّي بةرظصكي بصظةردي ئةم يان ئةو نووسراوي طيرؤزدا هةلّبدةين، بةلّكو ويستومانة كة وصنةيةكي ضركةيي،دةقيقةيةك،بخةينةىوو لةو ئيشة هةرةوةزية طىؤظرامية ساىص بووةي كة دةستمان طصكردووة.دومن بةهةموو نووسراوة طيرؤزةكان، بةم جؤرة بةلّظةنامانة ئصمة تةنها تاوتوصي ووردكردنةوة خؤداطضىينة بةكردةوةكةي كؤمؤنيزم لة كؤمةلّظاي سةرمايةداري ئةكةين. تصزةكانمان هةولّي ئةوة ئةدات كة دةربىي ئةو بزووتنةوة ىاستةقينةية بصت كة دةسةلآتي زالّ لةناو ئةبات، بةو طص ية، بصظومان، ئةو تصزانة كةم و كوىيان هةيةو تةواونةبوون و هةرواش ئةمصننةوة تا شؤىش خؤي لةزةتي ياني بص طارة، بص ضين و بص دةولّةت بةكردةوة جصبةجص ئةكات.
بةم ماناية، ئصمة بانظصشةي هةموو ئةوانة ئةكةين كة بةردةوامن لة خةبات د بة جيهانك كة دامةزراوة لةسةر ضةوساندنةوةي مرؤث بؤ مرؤث كة نووسينةكانمان ببصتة جصي ظرنظي دانيان ، بةرهةمي بهصننةوة، دةستاودةستي بكةن و ظؤثارةكةمان بة هيني خؤيان بزانن. وةك سةرئةنجامي كارصكي هةرةوةزي،نووسينةكانمان بةتايبةتي هيض كةسصك خاوةني ني ية، هيني ئةو ضينةية كة ئةي و خةبات ئةكات بؤ لةناوبردني باري خؤي وةك ضينصكي ضةوساوة،وة بةوطصية هةموو ضينةكان، هةموو ضةوساندنةوةيةكيش.
ئصمةش هةروةكو شؤىشظصىةكاني بةر لة خؤمان، بلآوكراوةكانمان ئةبينين وةك وةسيلةيةكي زةرووري هانداني شؤىشظصىي، هاندانصكي هةرةوةزيانة، برةوطصدانصكي طىؤظراميانة،كردةوة.
مةبةستمانة كة بلآوكراوةكانمان ئاراستةي خوصندنةوةيةك و موناقةشاتصك و ىةخنةظرتنصكي خةباتكارانة بكةين و بيكةين بة ظ بيرو بؤضوونةكاني تردا لةطصناوي دياريكردنصكي ىووني زةمينةي شؤىش و دة شؤىش و طشتيواني كردني، هةميشة زياتر سووربووي،ئاراستةي شؤىشظصىي سةطيوو لةلايةن ضينةكةمانةوة لة خؤطصكهصنانيا وةك ضينصك و هصزصكي مصوويي جيهاني.